Στρατής Αξιώτης (1907-1994)

- Μέχρι τις τελευταίες του στιγμές, είχε μέσα στα μάτια του τα χρώματα του νησιού του. Μέχρι τα 87 του το χέρι του κινιόταν οδηγημένο απ' την πλημμύρα του φωτός, για το οποίο έλεγε πάντα πόσο δύσκολο είναι να το τιθασεύσει στο τελάρο. Το τελευταίο του έργο, μισοτελειωμένο, στέκεται στο ατελιέ του, περιμένοντας τις τελευταίες πινελιές που δεν πρόλαβε να βάλει αφού στις 24 Νοεμβρίου έσβησε ήσυχα, μετά από σύντομη και ανώδυνη ασθένεια.
- Ο Σκόπελος είναι ένα χωριό με φύτρα ζωγράφων. Εκεί από παιδί στο Δημοτικό αποκτά τα μολύβια και τις γομολάστιχες ανταλλάσσοντας τα με εικονίτσες πού φτιάχνε σε κομμάτια ξύλου. Μετά έχει, ατελιέ στο χωριό του και στην Μυτιλήνη όπου φτιάχνει διαφημιστικές ταμπέλες. Έχει πρωτύτερα βοηθήσει τον Στρατή Γαβαλά στα ωραιότατα ταβάνια της Γέρας. Και στα 1929 γράφεται μετά από κατατακτήριες εξετάσεις στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Η πορεία μέχρι το 1935 που αποφοιτά είναι γεμάτη από αναζητήσεις, βραβεία και διακρίσεις που οδηγούν έργα του σε διεθνείς εκθέσεις (Καΐρου, Λειψίας και Στοκχόλμης). Οι δάσκαλοι του Αργυρός, Βικάτος του δίνουν τις αρχές,
αλλά η πορεία του, βαθιά επηρεασμένη από τον Ιμπρεσιονισμό, τον οδηγεί στο «Όμιλο Νέων Καλλιτεχνών» όπου οι ανησυχίες γίνονται χρώμα και αναζητήσεις στην μορφή. Αγάπησε και αγαπήθηκε από τον Ιακωβίδη, τον οποίο σεβόταν μέχρι τις τελευταίες του ημέρες. Από τον Κεφαλληνό μαθαίνει την χαρακτική. Είναι ανάμεσα στους πρώτους επτά μαθητές του που προχώρησαν εκθέτοντας τα έργα τους.
Στον Πειραιά, επάνω από το Τουρκολίμανο μένει ακόμα το δωμάτιο του ατελιέ του. Εκεί φτιαχτήκανε τα μεγάλα έργα, τα σκουρόχρωμα που του χάρισαν και τον τίτλο του «Ζωγράφου του Λιμανιού». Ιδιωτικές συλλογές, η Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά, η Δημοτική Πινακοθήκη των Αθηναίων και η Εθνική Πινακοθήκη έχουν στα χέρια τους αυτά τα έργα. Γύρω στα 1950 έρχεται στο νησί. Εδώ αρχίζει η δεύτερη περίοδος που προσπαθεί να τιθασεύσει και να πλάσει το χρώμα του περίγυρου, θαλασσογραφίες και τοπία των χωριών του νησιού σε λάδια και απαράμιλλες υδατογραφίες γεμίζουν τις ιδιωτικές συλλογές. Έλαβε μέρος σε 47 εκθέσεις, από τις οποίες οι έξη διεθνείς. Στις εκκλησίες του νησιού υπάρχουν οι Βυζαντινής τέχνης αγιογραφίες του. Σαν πρότυπο είχε τον Φώτη Κόντογλου τον οποίο γνώρισε και εκτιμούσε πολύ.
- Μείνανε τώρα τα σχέδια του, τα έργα του, ο μπερές του, τα πινέλα του και το μισοτελειωμένο έργο στο ατελιέ του. Πρόταση και ευχή είναι να βρεθεί κάποιος μόνιμος χώρος να τα φιλοξενήσει. Τιμή στον Παππάδο που του χάρισε ένα δρόμο και στον Σκόπελο που τον τίμησε. Η μνήμη του θα είναι αιώνια.

Μάκης Αξιώτης


ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΑΓΓΕΡΑΓΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ «ΓΕΡΑ»
Απρίλιος-Ιούνιος 1995