Ο Αγιασωτης Μουσικος Γιωργιος Καμπας
Παρουσια του στα Μουσικα Δρωμενα της Αλλοτινης Γερας

Παπάδος γύρω στα 1913-14. Ο Γιώργος Καμπάς με το κλαρίνο του, οι δύο του κόρες Στέλλα και Ιφιγένεια
(από αριστερά προς δεξιά) και δύο άλλες μαθητευόμενες κοπέλες
του μαντολίνου πιθανώς στην αυλή του σπιτιού του.

Του Π. Αγιακάτσικα

Ο μουσικός Γεώργιος Καμπάς, που αρχικό του επώνυμο ήταν Χριστοφαρής, γεννήθηκε στην Αγιάσο περίπου το 1850 και πέθανε ανήμερα των Χριστουγέννων, το 1941, στη Νέα Μάδυτο χωριό του γαμπρού του Θεοφάνη Μουρόπουλου¹ . Η άφιξή του στη Γέρα συνδέεται με το εξής περιστατικό. Είχε κάποτε προσκληθεί να παίξει σε ένα γάμο υψηλής κοινωνικής τάξης και επειδή βρήκε εκεί ένα «άλλο κόσμο» παρέμεινε τελικά. Παντρεύτηκε περίπου στα 1900 την Παλουγού Σουγλάνη από τον Παπάδο. Τα πρώτα δυο παιδιά τους πέθαναν νωρίς στη γέννα ή λίγο μετά, κατόπιν απέκτησαν άλλα τέσσερα κορίτσια, τη Στέλλα, την Ιφιγένεια, τη Σοφία και τη Μαρία.

Ο Γιώργιος Καμπάς είχε βαφτίσει το Παναγιώτη Νείρο, γιο του βιολιστή Στρατή Νείρου, ο οποίος γεννήθηκε το 1892 στον Παπάδο. Από το γεγονός αυτό εικάζουμε ότι πρέπει να ήρθε τότε στη Γέρα και να σύναψε επαγγελματικές και φιλικές σχέσεις με το Στρατή Νείρο. Τα αδέρφια του Στρατή Νείρου ήταν επίσης μουσικοί. Ο Γιώργος (Κούμαρου) έπαιζε ταχυδακτυλουργικά σαντούρι και ο Αριστοφάνης έπαιζε κοντραμπάσο. Ο Γιώργιος Καμπάς και οι Νείροι ήταν τόσο γνωστοί ώστε έπαιζαν και σε γάμους ως και το Αϊβαλί, στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη. Μια φωτογραφία από την απεργία της Συντεχνίας των Βυρσοδεψών στο Πέραμα (1910), που απεικονίζει τον Γιώργο Καμπά να κρατάει κλαρίνο, μαζί με το Γιώργο Νείρο και τον Αριστοφάνη Νείρο που κρατάει το κοντραμπάσο είναι δημοσιευμένη στο λεύκωμα «Φωτοσκιές» του Χουτζαίου. Αυτό επιβεβαιώνεται και από διασταυρώσεις άλλων φωτογραφιών και τις πληροφορίες του Κώστα Μουρόπουλου και της Αρχοντούλας Μαλαίνου.

Η παραπάνω κομπανία αυτή έπαιζε έως και το 1925 οπότε και Γεώργιος Καμπάς γνωρίστηκε επαγγελματικά με τον Θεοφάνη Μουρούπουλο καταγόμενο από τη Μάδυτο της Προποντίδας, ο οποίος ήρθε ως πρόσφυγας. Από τη συνεργασία αυτή ο Θεοφάνης Μουρόπουλος γνώρισε την κόρη του Στέλλα και έτσι έγινε γαμπρός του. Ήταν σαλπιγκτής στο στρατό και γνώριζε τρομπόνι. Από το στρατό επίσης ήξερε τον Νίκο Κωνσταντινίδη ο οποίος έπαιζε εμφώνιο. Έτσι ξεκίνησε το πρώτο Γεραγώτικο συγκρότημα φυσερών στο Παπάδο με τους Νίκο Κωνσταντινίδη (εμφώνιο) επίσης από τη Μάδυτο, Ηλία Φροσινά² (κορνέτα), αδερφό του Κωνσταντινίδη, Μιχάλη Ονουφριάδη (βιολί, σαντούρι) από το Ταϊφίρ της Καλλίπολης Προποντίδας, Στέλιο Γεωργαλά³ ή Βούρδουλα (τρομπόνι) από το Κινίκ κωμόπολη της Περγάμου, Γρηγόριο Κωνσταντέλια (βιολί, σαντούρι) από το Δεκελί, το Γιώργο Καμπά κλαρίνο και αργότερα τους Ερμόλαο Ζωγράφο (κλαρίνο), Στρατή Κουτσαφτή (τρομπόνι) και Κώστα Τσώλο (τρόμπα) με καταγωγή από τα Μυστεγνά), ως το τέλη του 1950.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο Γιώργος Καμπάς ήταν πολυτεχνίτης και πολύ εργατικός. Στο κύριο επάγγελμά του πρέπει να ήταν μαραγκός. Νεαρός όταν έκανε εξάσκηση στο κλαρίνου του φώναζε τόσο πολύ η μάνα του ώστε κατέβαινε σε ένα πηγάδι και έπαιζε, για να μην ενοχλεί κανέναν. Εκτός από τη μουσική είχε και άλλες πολλές ασχολίες. Παρέδιδε μαθήματα μαντολίνου σε κοπέλες, είχε τροχό και ακόνιζε μαχαίρια, επιδιόρθωνε τραπέζια και τις καρέκλες, έφτιαχνε χτένια για τις κρεβατές, τα ντουζένια για τα αλώνια, γλυπτά μπαούλα και άλλα.

Είχε αδερφή, που λεγόταν Σωφροσύνη, και είχε έναν ανιψιό, το Στρατή, στην Αγιάσο. Αυτός ήταν φωτογράφος (Photo-Olympe) και μουσικός⁴, που έπαιζε τρομπόνι και που τον φιλοξενούσε στο σπίτι του στην εορτή των Ταξιαρχών στο Παπάδο. Ο Γεώργιος Καμπάς είχε διδάξει και σε άλλους μουσικούς κλαρίνο όπως το Μητρέλ', που πιθανώς πρόκειται για τον Δημήτρη Καμπάνη από το Πλωμάρι, καθώς και στον Ερμόλαο Ζωγράφο. Το σπίτι του βρισκόταν στο δρόμο που κατεβαίνει προς τα κάτω του Ταξιάρχη, πριν φτάσουμε στο καμίνι του Στρατή Σουβατζή (Τουμπούτου). Στο κλαρίνο ήταν μοναδικός και συνέχισε να παίζει ακόμη και σε μεγάλη ηλικία. Έτσι η Γέρα στις αρχές του εικοστού αιώνα δέχτηκε μουσικές επιδράσεις τόσο της Αγιάσου μέσω του Γιώργιου Καμπά, όσο και από τους Μικρασιάτες οι οποίοι ήρθαν το 1922 στη Λέσβο.

Υ.Γ. Για τη σύνταξη του παραπάνω κειμένου στηριχτήκαμε στις πληροφορίες που μας έδωσαν ο Κώστας Μουρόπουλος και η αδερφή του Πιπίτσα Γιαννίκου, παιδιά του Θεοφάνη Μουρόπουλου, εγγόνια του Γιώργου Καμπά. Επίσης αξιοποιήσαμε στοιχεία που μας έδωσαν η εγγονή του Γιώργου Καμπά, Άννα Τσάκου καθώς και οι θυγατέρες του Παναγιώτη Νείρου, Αρχοντούλα Μαλαίνου και Σαλώμη Καλαποθάκη. Το ίδιο κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Αγιάσος» Αρ. τεύχους 140, Γενάρης-Φλεβάρης 2004, με διορθωμένη τη λεζάντα της φωτογραφίας και συμπληρωματικά τις πληροφορίες των υποσημειώσεων 2 και 3.

1. Σύμφωνα με πληροφορίες του εγγονού του Κώστα Μουρόπουλου

2. Άλλαξε όνομα και επώνυμο με κάποιον για να αποφύγει τη στράτευση στο τουρκικό στρατό, αργότερα τον αναζήτησε αλλά δεν τον βρήκε.

3. Την πληροφορία της καταγωγής του Στέλιου Γεωργαλά μου την έδωσε ο Φώτης Στρογγύλης ο οποίος ανέφερε ότι από την ίδια κωμόπολη είχε καταγωγή και ο πατέρας του.

4. Πληροφορία από το Γιάννη Χατζηβασιλείου