Οι παλιοί μας μουσικοί-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΗΣ (ο Μυτιληναίος) Διαφημιστική φωτογραφία «εποχής» Λίγο-πολύ όσοι κατεβαίνετε στην Γέρα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ίσως να έχετε πετύχει τον Γιάννη Παναγή (τραγουδιστή-τραγουδοποιό, μουσικό του ακορντεόν και του αρμόνιου) να παίζει με την «Γεραγώτικη Κομπανία». Ίσως δε θα το γνωρίζετε αλλά στο μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής του καριέρας πλαισίωνε τους γίγαντες του λαϊκού και ρεμπέτικου πάλκου της Αθήνας και όχι μόνο. Μερικά ονόματα όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Στέλιος Κερομύτης, ο Πρόδρομος Τσαουσάκης, η Σωτηρία Μπέλλου, ακόμη ο Τάσος και ο Λάκης Χαλκιάς, ο Γιώργος Κονιτόπουλος. Αφού δούλεψε για 25 και πλέον χρόνια στην Αθήνα επέστρεψε στην ιδιαίτερη του πατρίδα όπου και συνεχίζει, μοιράζοντας την πείρα του με νεώτερους μουσικούς στην Γεραγώτικη Κομπανία. Παιδικοί του φίλοι οι Κονδύλ’ς η Κωνσταντέλλ’ς και ο Στράτος ο Αράμπογλου. Από το 1986 διαμένει μόνιμα στο Τάρτι.  Από αριστερά προς δεξιά Μπίρ Αλλάχ, Πόπη (αγνώστου επώνυμου), Παναγιώτης Λιβαδάριος, Νίτσα Ζάνου, Πρόδρομος Τσαουσάκης, Άγνωστη, Γιάννης Παναγής, Δημήτριος Δημητρίου. Επάνω Σπύρος Αναγνώστου, Κυριάκος Δεληγιάννης.. Κύριε Γιάννη πείτε μας την δικιά σας ιστορία: Κατ’αρχήν κατάγομαι από το Σκόπελο και η οικογένειά μου δεν είχε μουσικές ρίζες, είχα μέσα μου το “σκουλήκι” που λέμε και μου άρεσε να τραγουδώ από πολύ μικρό παιδί. Επειδή το να τραγουδάς δεν ήταν αρκετό, ένα όργανο (μουσικής) σε βοηθάει στο τραγούδι. Ξεκίνησα 18 χρονών να μάθω ένα τέτοιο όργανο στην Αθήνα. Έφυγα το ’50, πήγα σε μια στρατιωτική υπηρεσία εν πάση περιπτώσει, υπάλληλος και είχα αγοράσει ένα μπουζούκι, για να με συνοδεύει στο τραγούδι. Τα μπουζούκια, όμως, την εποχή εκείνη τα είχαν του πεταμού, του υπογείου και για να αποφύγω τα διάφορα σχόλια κατάφερα να ανταλλάξω με ένα ναύτη το μπουζούκι με ένα ακορντεόν. Έτσι απέκτησα το πρώτο μου ακορντεόν. Το έχετε ακόμη εκείνο το όργανο: Όχι δεν ξέρω τι έγινε. Ύστερα αναζήτησα δάσκαλο εκεί, βρήκα ένα ναύτη μουσικό και μου έδειξε τα πρώτα βήματα. Στο στρατό το πήρα μαζί και παίζαμε απ’όλα, δημοτικά, λαϊκά κ.ά. Όταν έφυγα από το στρατό, το άφησα το όργανο, το είχα για τους φίλους, για ταβέρνες. Τελικά χρειάστηκε να το κάνω επάγγελμα. Δούλευα σε εργοστάσιο καθημερινά και το Σαββατοκύριακο παίζαμε. Ύστερα δεν έβγαινε με δύο δουλειές και βγήκα κανονικά στο επάγγελμα το ’58 ως μουσικός.  Από αριστερά: Δημ. Τσαουσάκης, Άγνωση, Μανώλης Πασαλής, Νίτσα Ζάνου Πρόδρομος Τσαουσάκης, Στέλιος Κερομύτης, Αιμιλία, Άγνωστος, Θανάσης Καραπατάκης Πάνω αριστερά: Σπύρος Αναγνώστου, Χάρης Καρυδάκης, Γιάννης Παναγής "Ενθύμιον από το Κέντρον Διασκεδάσεως "Η ΒΕΔΟΥΪΝΑ" Συγκρότημα Πρ. Τσαουσάκη Λεωφ.Καβάλας 111-Τηλ 587.768. Είχατε παίξει την εποχή εκείνη στη Μυτιλήνη; Κατέβηκα για διακοπές το ’69 και είχα φέρει το αρμόνιο και έναν ενισχυτή. Σε ένα καφενείο στην Μυτιλήνη όπου σύχναζαν οι μουσικοί, γνώρισα ένα Αγιασώτη, πρόεδρο του σωματείου μουσικών Μυτιλήνης τον κο. Στρατή Κουταλέλλη, ο οποίος και μου πρότεινε να παίξω μαζί του. Το συγκρότημα αυτό το αποτελούσαν επιπλέον ο Σταμάτης Λιαδέλλης τραγούδι-κιθάρα, ένας Σπύρος ντραμς και ένας Ηλίας βιολί. Όπως σας προανέφερα ξεκίνησα το ’58 ως μουσικός στην Αθήνα. Δούλεψα με πολύ μεγάλα ονόματα. Ξεκίνησα με το Μάρκο το Βαμβακάρη. Πόσο διάστημα παίξατε μαζί; Με το Μάρκο έπαιξα μια σεζόν στην Λ. Καβάλας στο κέντρο του Θωμάκου, μαζί ήταν ο Γιώργιος Λαύκας και ο Στράτος ο Παγιουμτζής. Το Μάρκο πως τον είδατε σαν τραγουδιστή και οργανοπαίχτη; Ήταν απλός άνθρωπος. Είχε ξεκινήσει γράφοντας τραγούδια και παίζοντας το οργανάκι-μπουζουκάκι. Επειδή δεν υπήρχαν πολλοί συνθέτες τότε και οι εταιρείες γύρευαν τραγούδια, βγάλαν αυτά τα χασικλίδικα, κυνηγήθηκαν και δεν πληρωθήκανε ποτές. Πέθαναν πάμφτωχοι, όπως και ο Στράτος ο Παγιουμτζής. Ο Μάρκος ήταν ωραίος, βαρύς τύπος, ακόμη και με τη ζέστη φορούσε μια φανέλα ως το λαιμό, ήσυχος άνθρωπος. Επειδή παίζαμε τυχερά (εννοεί χαρτούρα-λεφτά που ρίχναν οι πελάτες) με ρώταγε, “ρίχνουν τίποτα…ε κάτι γίνεται Μάρκο, τράβα το γάιδαρο να δούμε”.  Γιάννης (αγνώστου επώνυμου), Γιάννης Παναγής, Λουκάς Νταράλας. Με ποιους άλλους ρεμπέτες παίξατε; Μια άλλη σεζόν στη Λ. Καβάλας στο «Χρυσό Πέταλο» έπαιξα με τη Σωτηρία Μπέλλου και τον Βασίλη Καραμπατάκη που έπαιζε καλό μπουζόυκι. Έπαιξα και με το Λουκά τον Νταράλα που έγραψε το “Βουνό”. Στο ίδιο το μαγαζί έπαιξα επί εφτά χρόνια με τον Πρόδρομο Τσαουσάκη για τον οποίο έχω παίξει και σε δίσκους του. Ύστερα μας έκανε η ανάγκη και παίζαμε τα καλοκαίρια στα πανηγύρια. Επίσης για άλλα επτά χρόνια συνεχόμενα έπαιζα με το Γιώργο το Μπίλη, έναν απ’ τη Νάξο, σε πολλά τραγούδια του, να μην πω τα περισσότερα οι μουσικές ήταν δικές μου. Μερικά από αυτά είναι σατιρικά, “Οι ζωντοχήρες”, “Η καπετάνισσα”, “Πήγα να δω ένα φίλο μου”, “Αγαπώ ένα βαρκάρη”, “Το νερό του Καματερού”. Ένα άλλο καλοκαίρι δούλεψα με το Γιώργο τον Κονιτόπουλο και την αδερφή του την Ειρήνη. Ωραίος βιολίστας και συνθέτης. Από τον Κονιτόπουλο σταθήκαμε εμείς στα πανηγύρια. Το ’72 δούλεψα 4 μήνες με ένα γκρουπ στην Αμερική και μετά επέστρεψα στην Ελλάδα. Το ’73 πήγα στην Γερμανία. Εκεί έκατσα ένα χρόνο στη Φραγκφούρτη οπότε και επέστρεψα στη πατρίδα. Το ’81-82 ήρθα και εγκαταστάθηκα μόνιμα στη Μυτιλήνη.  Φωτογραφία της "Γεραγώτικης Κομπανίας" σε ένα γάμο. Από αριστερά: Στρατής Χατζητσιβγάς, Γιάννης Παναγής, Παναγιώτης Καραγιάννης Ελευθέριος Μπάνης, Νίκος Χατζηράλλης, Πάνος Θωμαίδης Με ποιους ξεκινήσατε τότε; Όταν ήρθα εδώ, ξεκίνησα με αυτούς γνώριζα, τον Κονδύλ’, το Γιώργο το Μπατζάκα, το γιο του, τον Κώστα. Μετά τα τραγούδια άλλαξαν, γίναν πιο μοντέρνα; γίναν πιο πολλά; δεν μπορούσαν οι παλαιοί, εγώ άντεχα και πέρναγα τραγούδια και αυτό από ανάγκη γιατί δεν είχα πόρους από αλλού. Μετά γνώρισα κάποια παιδιά και κάναμε ένα συγκρότημα, τον Παναγιώτη και το Νίκο Καραγιάννη τραγουδιστές, δύο μπουζούκια πάλι ντόπια, ο ένας λέγεται Νίκος Χατζηράλλης, καθηγητής από τον Παλαιόκηπο και ο Λευτέρης ο Μπάνης. Επί 15-16 χρόνια είμαστε η λεγόμενη «Γεραγώτικη Κομπανία» με αρχηγό εμένα και συνεχίζουμε από τότε ως σήμερα να γυρίζουμε στα πανηγύρια του νησιού. Και τώρα που μιλάμε είμαι αγουροξυπνημένος, γιατί ήμασταν αποβραδύς στον Ασώματο. Τελευταία εμφανίζεται ακόμη ένα συγκρότημα στη Γέρα… Κοίταξε η Γέρα έχει όργανα αρκετά και δεν χωράνε σε μια κομπανία. Έρχονται κατά διαστήματα (εννοεί τους μουσικούς της αρχικής κομπανίας) ξανά λόγω του ότι υπήρξαν και άλλα προβλήματα, υγείας κ.α. Αν δεν συμπληρώνουμε φωνάζουμε και από την Μυτιλήνη το Μαμόλο, κιθάρα και το γιο του ντραμς. Και ο Στρατής ο Τσίχλας δεν παίζει μαζί σας; Ναι, ανάλογα και με το κατάστημα και τις απαιτήσεις του κόσμου. Ο Τσίχλας λέει και κάποια ελαφρά τραγούδια ενώ εμείς ως επί το πλείστον ρεμπέτικα και λαϊκά ακόμη και δημοτικά καθώς έχω παίξει με τους Χαλκιάδες. Με ποιους Χαλκιάδες; Έπαιξα μισή σεζόν με το Λάκη Χαλκιά και άλλοτε σε πανηγύρια με το οικογενειακό συγκρότημα του πατέρα του τον Τάσο Χαλκιά, με φωνάζανε να τους παίζω κανένα νησιώτικο ή λαϊκό. Συζητάμε για εποχές πριν 20-25 χρόνια. Έχω παίξει με την Καίτη Γκρέυ, το Στράτο το Διονυσίου περιστασιακά και με το Στέλιο Καζαντζίδη και τη Μαρινέλα τρεις μέρες στην Καλαμάτα σε ένα κέντρο που λεγόταν «Ο Κήπος της Εδέμ». Πώς κάνατε γνωριμίες και πώς κλείνατε επαγγελματικές δουλειές; Είχαμε ένα καφενείο το λεγόμενο «μπαράκι» στη Σατωμβριάδου και ερχόντουσαν οι διάφοροι συνάδελφοι και με ρωτούσαν “έχεις δουλειά; έλα το βράδυ στο μαγαζί” έτσι γινόταν οι ζυμώσεις, δεν είχαμε ατζέντηδες.  Από αριστερά: Άγνωστη, Λεονάρδος Μπουρνέλλης, Ρούλα Πρίφτη, Γιάννης Παναγής Τις κομπανίες με τα πνευστά τις προλάβατε; Εγώ πρόλαβα στο χωριό μου, στο Σκόπελο… είχε μια ορχήστρα τότε εκείνη την εποχή, ήταν δυνατή, παίζαν καλά οι άνθρωποι, ήταν λίγα, ήταν τα σμυρνέϊκα με πνευστά όργανα, ήταν ένας Ηλίας… Ο Ηλίας ο Φροσυνάς; Μάλλον, ο Ονουφριάδης… Το Αηδόν; Δεν τον ήξερα από δω από τη Μυτιλήνη, τον γνώρισα στην Αθήνα μια βραδιά, δεν έπαιξα ποτέ μαζί του. Καταργήθηκαν τα πνευστά, εδώ ένα «βιολί» ζητάω να πάρω στη δουλειά μου και δεν υπάρχει. Επάνω στο νησί ένα βιολί της προκοπής δεν υπάρχει. Στο νησί ένα βιολί υπάρχει…ο Πενταγιάλας ο Νίκος ο Καλαϊτζής, Σαντούρι δεν υπάρχει …ο Κονδύλ’ς είναι μεγάλος πια… μπουζούκια, μπουζούκια, μπουζούκια.. Ήρθαν ποτέ από κάποιο Πανεπιστήμιο να σας ρωτήσουν ή να σας πάρουν κάποια συνέντευξη; Ποτέ δεν ήρθε κανείς, θέλαμε να πούμε κάτι, να μαθευτούμε, εκτός από κάποιο δάσκαλο από το Παπάδο που δεν θυμάμαι το όνομά του. Όταν ήρθατε το 1981 στη Μυτιλήνη, τι τραγούδια ζητούσε ο κόσμος; Κατ’ αρχήν η Μυτιλήνη όπως και το κάθε μέρος, έχει μια παράδοση. Επάνω σ΄ αυτήν τη παράδοση είναι ορισμένα τραγούδια κάθε τόπου που ζητιούνται περισσότερο. Αν πάτε για παράδειγμα στη Καλλονή τι θα σας ζητήσουν; “Σαν τα Μάρμαρα της Πόλης”, στο Μανταμάδο για παράδειγμα έχουν τα άλογά τους, τα έθιμά τους, έχουν το “Κιόρογλου”. Στη Γέρα τι τραγούδια σας ζητάνε; Η Γέρα είναι δύσκολη, ζητάει όλων των ειδών τα τραγούδια, από τα σημερινά μέχρι τα παλαιά σμυρνέϊκα και ρεμπέτικα. Για παράδειγμα μου λένε, βάλε αυτό το “Φωκιανό” (Χορευτικός οργανικός σκοπός με προέλευση τις Φώκιες, πόλη της Μ.Ασίας). Δηλαδή μουσικές που παιζόντουσαν με τα πνευστά και έφεραν οι πρόσφυγες από τη Μ.Ασία… Πράγματι έτσι είναι. Τα βρήκαμε εμείς οι νεώτεροι τα διατηρήσαμε και τα δουλεύουμε ακόμη και σήμερα. Κάποιος που έμαθε από μικρός “Τα Μάρμαρα της Πόλης” και μέχρι σήμερα λέει βάλε μου τα “Μάρμαρα”. Έχουμε δε για εθνικό ύμνο ένα συρτό εδώ που το λέμε τα “Ξύλα” είναι και αυτή μια μουσική της Μ.Ασίας. Το Γεραγώτικο που λέμε; Και αυτό Μικρασιάτικο είναι, και τα δώσαμε διάφορες ονομασίες. Σαντούρια εδώ πέρα με ποιους έχεις παίξει; Με κανέναν, εκτός από το Κονδύλ’ και αυτός το είχε παρατήσει, ο κόσμος δεν τα πολυζητούσε και τα σταματήσαν. Νεώτεροι συνθέτες όπως ο Μαρκόπουλος τα βάλαν πάλι σε εκτελέσεις, ο Θοδωράκης. Φαίνεται ότι στην νεολαία τους άρεσαν ο «Στράτος» και ο «Μπούρας» γι’αυτό εκτοπίστηκαν τα όργανα αυτά. Έτσι ακριβώς. Φωτογραφικό υλικό έχετε διατηρήσει; Υπάρχει, αλλά χάθηκε και αρκετό με το σεισμό που έγινε στο σπίτι μου των Λιοσίων στην Αθήνα. Αν του χρόνου σας καλέσει ο Παγγεραγωτικός προκειμένου να γίνει μια συγκέντρωση ή συναυλία μουσικών και μια γνωριμία με τον κόσμο της Γέρας θα ’ρθείτε; Δεν μπορώ να σου εγγυηθώ για τους άλλους μουσικούς αλλά εγώ θα είμαι από τους πρώτους με το συγκρότημά μου. Το Παγγεραγωτικό τον γνωρίζω από τότε που ήμουν στην Αθήνα, ήμουν συνδρομητής και μου στέλναν το περιοδικό. Ήταν πρόεδρος ο Γιάννης ο Πλειός. Ο Στρατής ο Δεδέκης με πήρε τηλέφωνο πολλές φορές να παίξω σε χορούς του Συλλόγου, αλλά τις ημέρες που με ζητούσανε δεν μπορούσα να πάω. Το είχαν και αυτοί παράπονο, αλλά και εγώ ήθελα κάτι να δείξω στο Σύλλογο. Υ.Γ. Το φωτογραφικό υλικό είναι από το προσωπικό αρχείο του κου Παναγή. Π.Αγιακάτσικας |